
Kiedy rozum śpi
Rzadko zdarzają się dokumenty, które miałyby taki gatunkowy ciężar, jak nowy film Kumjany Novakovej. Z początku trudno znaleźć związek między ziarnistymi zdjęciami przedstawiającymi nieokreślone miejskie pejzaże a ścieżką dźwiękową, którą wypełniają głosy kobiet beznamiętnie i rzeczowo opisujących, jak w praktyce wyglądało systematyczne, masowe stosowanie przemocy seksualnej podczas wojny w Bośni w latach 90. Prosty zabieg ma wymiar symboliczny: po latach do głosu wreszcie dochodzą ofiary. Co więcej – te wstrząsające monologi są w istocie zapisem złożonych pod przysięgą zeznań przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym w Hadze. Zeznań, które doprowadziły do osądzenia i skazania zbrodniarzy w mundurach. Pozornie banalne zdjęcia kamienic i bloków, z których zmontowana została warstwa obrazowa – to w istocie dokumentacja scen zbrodni.
Konrad Wirkowski
2023 Sarajevo FF (Best Human Rights Documentary)
2023 IDFA (Best Directing Award Envision Competition)
2023 WATCH DOCS IFF
2024 Hot Docs (Best Mid-Length Documentary)
2024 MoMa DocFortnight